Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas slave Prepodobnu Anastasiju Srpsku, majku Svetog Save, koja se u crkvenom kalendaru obeležava svakog 4. jula. Ona je u srpskoj tradiciji upamćena kao oličenje duhovnosti, vere i nesebične majčinske ljubavi. Njeno ime ostalo je duboko urezano u istoriju pravoslavlja i srpskog naroda.
- Rođena je oko 1125. godine kao Ana, potekla iz ugledne srpske plemićke porodice. U mladosti se udala za velikog župana Stefana Nemanju, vladara koji je ostavio snažan pečat u srpskoj istoriji. Njihov brak nije bio samo savez dveju duša već i značajan politički čin koji je dodatno učvrstio veze Srbije sa moćnim Vizantijskim carstvom. Kao žena i majka u srednjevekovnom vremenu, Ana je pokazala neverovatnu snagu i dostojanstvo, utemeljujući porodicu koja će kasnije dati jednog od najznačajnijih srpskih svetitelja.
Kao majka, Ana je rodila više dece, a među njima i sina Rastka, koji je kasnije postao Sveti Sava, prvi srpski arhiepiskop i prosvetitelj. Njeni drugi sinovi, Vukan i Stefan, takođe su igrali važne uloge u srpskoj istoriji, dok su joj ćerke Jefimija i Jelena ostale zapisane u porodičnim hronikama. Ipak, ime treće ćerke, nažalost, nije sačuvano u istorijskim izvorima.
- Veliki preokret u Aninom životu dogodio se na praznik Blagovesti, 25. marta 1196. godine, kada je zajedno sa svojim suprugom Stefanom Nemanjom primila monaški postrig. Tom prilikom dobila je novo ime – Anastasija, što na grčkom znači „uskrsnuće“ i simbolizuje novi početak u duhovnom životu. Nakon što su se povukli iz javnog života, oboje su se posvetili molitvi i služenju Bogu, pokazujući da prava snaga čoveka leži u veri i smirenju.
Prepodobna Anastasija je poslednje godine svog života provela u manastiru Presvete Bogorodice u Kuršumliji, gde se potpuno predala duhovnosti. Upokojila se 21. juna 1200. godine u 75. godini života, ostavivši za sobom dubok trag u srcima svog naroda. Njene mošti danas počivaju u priprati manastira Studenica, jednog od najvažnijih duhovnih centara Srbije, gde joj se i dalje vernici obraćaju sa molitvama i nadom u njeno posredništvo.
- U pravoslavnoj tradiciji, Prepodobna Anastasija zauzima posebno mesto kao simbol majčinske požrtvovanosti, vere i snage. Njeno ime se sa poštovanjem spominje u molitvama, naročito među ženama koje traže blagoslov i pomoć u svojim porodičnim i životnim iskušenjima. Vernici veruju da ona štiti porodice i majke, učvršćuje veru i donosi mir onima koji joj se iskreno obraćaju.
Na današnji dan, mnogi odlaze u crkvu, pale sveće i izgovaraju molitvu upućenu svetiteljki, verujući da njihovi vapaji neće ostati neuslišeni. Ova molitva glasi:
„Sveta mati Anastasija, kada hvalimo vrlinu, hvalimo tebe jer je tvoja postojana ljubav i revnost za Gospoda Boga primer i put koji treba da sledimo; moli se, stoga, o najvrlija, da Gospod Bog umekša naša srca kako bismo i mi težili istim spasonosnim vrlinama vere, nade i ljubavi i na taj način ostali verni našem Gospodu Isusu Hristu, Kome priliči slava, čast i poklonjenje, sada i uvek i u vekove vekova. Amin.“
- Danas, kada crkva slavi uspomenu na Prepodobnu Anastasiju, vernici se ne podsećaju samo na nju kao majku Svetog Save, već i na univerzalne hrišćanske vrednosti koje je ona svojim životom utelovila – ljubav, veru, strpljenje i odricanje. Njena posvećenost porodici i Bogu služi kao inspiracija svima koji traže snagu u iskušenjima i duhovno utočište u veri.
Kroz vekove, Anastasija je ostala svetionik hrišćanskog života, simbol svetosti koji povezuje generacije vernika. Njena priča nadahnjuje na promišljanje o tome kako se kroz skromnost i molitvu može doseći duhovni mir i postati uzor ljubavi i požrtvovanja. Zato je i danas, vekovima nakon njenog upokojenja, prisutna u srcima i molitvama onih koji je poštuju i kojima njeno ime znači oslonac u teškim trenucima.
